اتیوپی, تورها, راهنمای سفر

بهترین سوغات اتیوپی برای گردشگران | لیست ۱۰ تایی + راهنمای خرید 📷

سوغات اتیوپی چی بخریم

سوغات اتیوپی پنجره‌ای رو به یکی از کهن‌ترین تمدن‌های جهان است؛ جایی که عطر قهوه‌ تازه‌برشته، نقش‌ونگار منسوجات دستباف و صنایع‌دستی اصیل، داستان هزارساله‌ این سرزمین را روایت می‌کنند. این سوغاتی‌ها آن‌قدر متنوع و خاص هستند که بهترین راه شناختشان، فقط سفر به اتیوپی است؛ سفری بی‌دغدغه با تور اتیوپی بامبو اکوتور که به‌عنوان مجری مستقیم تور اتیوپی، همه‌چیز را صفر تا صد (از گرفتن ویزای توریستی اتیوپی و رزرو اقامتگاه تا برنامه‌ریزی سفر و…) را برایتان انجام می‌دهد.

در ادامه این مطلب قرار است شما را با سوغاتی‌های این کشور آشنا کنیم تا اگر روزی چمدانتان را برای سفر به اتیوپی بستید، بدانید دقیقاً دنبال چه گنج‌هایی بگردید.

لیست بهترین سوغات اتیوپی

قهوه اتیوپی، اصیل‌ترین سوغاتی اتیوپی

قهوه اتیوپی، اصیل‌ترین سوغاتی اتیوپی

اتیوپی به‌عنوان زادگاه قهوه شناخته می‌شود و قهوه بخشی از فرهنگ و تاریخ این کشور به‌شمار می‌رود. دانه‌های قهوه مناطق یرگاچف (Yirgacheffe)، سیدامو (Sidamo) و هرار (Harrar) از مشهورترین انواع قهوه در جهان هستند و به‌دلیل عطر، طعم و کیفیت بالا، جایگاه ارزشمندی در میان علاقه‌مندان قهوه دارند. به همین دلیل، قهوه تازه‌برشته همواره در فهرست بهترین سوغاتی های اتیوپی قرار دارد.

جالب است بدانید که سالانه در اتیوپی مراسم‌های متعددی در قالب فرهنگ قهوه در اتیوپی برگزار می‌شود. در این آیین‌ها، قهوه با استفاده از قوری سفالی مخصوصی به نام جبنا (Jebena) دم و در فنجان‌ها و نعلبکی‌های دست‌ساز سرو می‌شود. در شهر آدیس آبابا می‌توان برندهای معتبری مانند توموکا کافی (Tomoca Coffee) و آبیسینیا کافی (Abyssinia Coffee) را پیدا کرد که به‌خاطر کیفیت بالا و بسته‌بندی مناسب، انتخابی ایده‌آل به‌عنوان سوغاتی اتیوپی هستند. حتی بسیاری از مسافران، علاوه بر قهوه، ابزار کامل این مراسم، مانند قوری مخصوص، فنجان و نعلبکی‌های آن را نیز خریداری می‌کنند تا یادگاری اصیل و ماندگار از فرهنگ کهن و آیین قهوه‌نوشی اتیوپی را با خود به خانه ببرند و بخشی از خاطرات ناب این سفر را در زندگی روزمره‌شان زنده نگه دارند.

  • حدود قیمت قهوه اتیوپی (سال ۲۰۲۶): قیمت یک بسته ۲۵۰ گرمی دانه‌های قهوه اتیوپی بین ۱۵۰ تا ۷۰۰ بیر (ETB یا واحد پول اتیوپی) معادل حدود ۱ تا ۴.۵ دلار، بسته به منطقه و نوع برشته‌کاری متغیر است.
  • حدود قیمت قهوه‌دان (سال ۲۰۲۶): قیمت یک قوری جبنا سنتی نیز بین ۱۰۰ تا ۶۰۰ بیر (ETB) معادل نیم دلار تا حدود ۴ دلار است.

پارچه‌های سنتی، سوغاتی اصیل اتیوپی

پارچه‌های سنتی، سوغاتی اصیل اتیوپی

منسوجات اتیوپی، سنتی زنده از بافندگی دستی است که هنوز با نخ پنبه و دارهای سنتی تولید می‌شود و بیش از هر چیز، بر دقت در بافت و کیفیت الیاف تکیه دارد. شاخص‌ترین نمونه، پارچه‌های مخصوص هابشا کِمیس (Habesha Kemis) و شال‌های نِتِلا (Netela) و گابی (Gabi) هستند که با زمینه‌ای ساده و حاشیه‌های بافته‌شده ظریف موسوم به تیبِب (Tibeb) شناخته می‌شوند.

این منسوجات اغلب در پوشش روزمره، آیین‌های مذهبی و مناسبت‌های رسمی استفاده می‌شوند. تفاوت در تراکم بافت، طول شال و میزان ظرافت حاشیه‌ها، معیار اصلی ارزش‌گذاری آن‌هاست و نمونه‌های اصیل، معمولا بافت یکنواخت‌تر و نرم‌تری دارند. بازار شیرو مِدا (Shiro Meda Market) در آدیس‌آبابا برای خرید مستقیم از بافندگان، تعاونی‌های نساجی در گوندار (Gondar) و لالی‌بلا (Lalibela) و بوتیک‌هایی که در محله بولِه (Bole) واقع شده‌اند، برای خرید این قبیل منسوجات به‌عنوان سوغات مناسب هستند.

  • حدود قیمت منسوجات اتیوپی (۲۰۲۶): شال نِتِلا (Netela) معمولاً بین ۲۰۰ تا ۸۰۰ بیر اتیوپی (حدود ۲ تا ۵ دلار)؛ پارچه کامل یا لباس دست‌بافت هابشا کِمیس (Habesha Kemis) حدود ۸۰۰ تا ۳ هزار بیر (حدود ۵ تا ۲۰ دلار).

سبدهای دست بافت حصیری، از معروف ترین سوغات اتیوپی

سبدهای دست بافت حصیری، از معروف ترین سوغات اتیوپی

سبدهای حصیری اتیوپی (Ethiopian Wicker Baskets) پس از قهوه، یکی از شناخته‌شده‌ترین محصولات سنتی این کشور محسوب می‌شوند. تنوع رنگ و نقش این سبدها آن‌قدر چشم‌نواز است که انتخاب را برای خریداران دشوار می‌کند. معروف‌ترین نمونه، مسوب (Mesob) است که به‌عنوان سبد یا میز مخصوص سرو غذای سنتی اتیوپی یعنی اینجرا (Injera) استفاده می‌شود و از پرفروش‌ترین سوغاتی‌های این کشور به‌شمار می‌رود.

این سبدهای حصیری معمولاً با نخ‌های پشمی رنگارنگ تزئین می‌شوند. مسوب‌ دست‌بافت، علاوه بر کاربرد سنتی، به‌عنوان یک عنصر دکوراتیو نیز در فضای خانه کاربرد دارد و یادگاری ماندگار از فرهنگ اتیوپی است. این سبدها را می‌توان از بازار مرکاتو، غرفه‌های صنایع‌دستی بحیردار و کارگاه‌های محلی هرار خریداری کرد.

  • حدود قیمت سبدهای دست بافت حصیری اتیوپیایی (در سال ۲۰۲۶): قیمت این سوغات اتیوپی بین ۳۰۰ تا ۱۲۰۰ بیر (حدود ۲ تا ۸ دلار) است و نمونه‌هایی با بافت منظم، رنگ‌های طبیعی و درب کاملاً چفت‌شونده ارزش خرید بالاتری دارند.

ادویه‌های محلی و عسل اتیوپی، سوغات خوش طعم

ادویه‌های محلی و عسل اتیوپی، سوغات خوش طعم

معروف‌ترین ترکیب ادویه‌ای اتیوپی، بِربِره (Berbere) است؛ مخلوطی چند لایه از فلفل قرمز خشک، کُراریما، شنبلیله و ادویه‌های بومی که پایه اصلی خورش‌های سنتی محسوب می‌شود. در کنار آن، میت‌میتا (Mitmita) با تندی بالاتر و بافت ریزتر و پودر شیرو (Shiro Powder) که بر پایه نخود تهیه می‌شود، از ادویه‌های پرفروش برای سوغات هستند.

عسل اتیوپی نیز که عسل سفید مناطق شمالی مانند تیگرای (Tigray) است، به‌دلیل بافت روشن، عطر گلی و خلوص بالا شناخته می‌شود و یکی از شاخص‌ترین محصولات طبیعی این کشور به شمار می‌رود که اغلب گردشگران به‌عنوان یادگار از سفر خود به اتیوپی خریداری می‌کنند. این محصولات را می‌توانید از دالان‌های ادویه در بازار مرکاتو یا فروشگاه‌هایی مانند تایتو کالچِرال شاپ (Taytu Cultural Shop)، باهیر زاف (Bahir Zaf Ethiopian Goods) و… که بسته‌بندی‌های بهداشتی و مناسب عبور از گمرک نیز دارند، تهیه کنید.

  • حدود قیمت ادویه و عسل (سال ۲۰۲۶): بِربِره (Berbere) و ترکیبات ادویه‌ای معمولاً حدود ۳۰ تا ۱۵۰ بیر اتیوپی (۲۰ سنت تا ۱ دلار) به‌ازای هر ۱۰۰ گرم قیمت دارد. عسل سفید اتیوپی هم بسته به منطقه و کیفیت، گران‌تر است.

سفال و ظروف سنتی، سوغات کاربردی اتیوپی

سفال و ظروف سنتی، سوغات کاربردی اتیوپی

سفال‌گری در اتیوپی بر پایه‌ کاربری شکل گرفته است؛ ظروفی که برای نگهداری آب و مواد غذایی و همچنین قوری‌های قهوه ساخته می‌شوند و منطق ساخت آن‌ها تابع دوام، توازن حرارتی و استفاده‌ روزمره است.

در میان این تولیدات، نمونه‌های اصیل و قدیمی (مانند آنچه از سنت‌های محلی مانند قبایل دره اومو الهام گرفته شده) ارزش بالاتری برای استفاده در فضای خانه یا کلکسیون‌ها دارند، چون تکنیک ساخت و پرداخت آن‌ها تکرارپذیر به صورت صنعتی نیست. در خرید این آثار باید به بسته‌بندی و حمل‌ونقل دقت داشت؛ زیرا سفال خام در برابر ضربه و تغییر فشار آسیب‌پذیر است.

  • حدود قیمت ظروف سفالی (در سال ۲۰۲۶): ظروف کوچک و تزئینی حدود ۳۰۰ تا ۱۲۰۰ بیر (حدود ۲ تا ۸ دلار)، ظروف متوسط مثل کوزه، قوری قهوه، گلدان حدود ۸۰۰ تا ۳ هزار بیر (حدود ۵ تا ۲۰ دلار) و قطعات بزرگ، قدیمی یا دست‌ساز با پرداخت خاص حدود ۳ هزار تا ۸ هزار بیر (حدود ۲۰ تا ۵۰ دلار)

نقاشی و آثار هنری بومی، یادگاری فرهنگی از اتیوپی

نقاشی و آثار هنری بومی، یادگاری فرهنگی از اتیوپی

نقاشی‌های بومی اتیوپی بازتابی از تاریخ، مذهب و زندگی روزمره مردم این کشور هستند. بسیاری از این آثار با الهام از مسیحیت ارتدوکس اتیوپی، داستان‌های کتاب مقدس، صحنه‌های زندگی روستایی و آیین‌های سنتی خلق می‌شوند. رنگ‌های زنده، چهره‌های نمادین و ترکیب‌بندی‌های ساده اما عمیق، از ویژگی‌های شاخص این نقاشی‌ها محسوب می‌شود.

در کنار نقاشی، آثار هنری دیگری مانند کنده‌کاری‌های دیواری، تابلوهای پارچه‌ای و چاپ‌های دستی نیز در بازارهای محلی یافت می‌شود که هرکدام روایت‌گر بخشی از فرهنگ و باورهای مردم اتیوپی هستند. این آثار معمولاً توسط هنرمندان محلی تولید می‌شوند و خرید آن‌ها، علاوه بر داشتن یک یادگار فرهنگی، به حمایت از اقتصاد هنر بومی این کشور نیز کمک می‌کند.

  • حدود قیمت نقاشی و آثار هنری بومی (سال ۲۰۲۶): تابلوهای کوچک و چاپ‌های ساده حدود ۴۰۰ تا ۱,۵۰۰ بیر (۲.۵ تا ۱۰ دلار)؛ نقاشی‌های دست‌ساز با جزئیات بیشتر بین ۱۵۰۰ تا ۵ هزار بیر (حدود ۱۰ تا ۳۳ دلار) و آثار خاص یا قدیمی‌تر ممکن است تا ۱۰ هزار بیر (۶۶ دلار) یا بیشتر قیمت داشته باشند.

جواهرات و زیورآلات سنتی، از نقره تا مهره‌های رنگی

جواهرات و زیورآلات سنتی، از نقره تا مهره‌های رنگی

زیورآلات سنتی اتیوپی اغلب از نقره، مهره‌های رنگی، سنگ‌های طبیعی و گاهی طلا ساخته می‌شوند. طرح‌ها معمولا الهام‌گرفته از نمادهای مذهبی، طبیعت و الگوهای قبیله‌ای هستند. صلیب‌های نقره‌ای اتیوپی که در اندازه‌ها و سبک‌های متنوع ساخته می‌شوند، از محبوب‌ترین سوغاتی‌های مذهبی این کشور هستند. این زیورآلات را می‌توانید در بازارهای آدیس‌آبابا، لالیبلا و هرار به‌راحتی پیدا کنید.

  • حدود قیمت زیورآلات سنتی اتیوپی (سال ۲۰۲۶): زیورآلات مهره‌ای ساده حدود ۲۰۰ تا ۸۰۰ بیر (حدود ۱ تا ۵ دلار)؛ گردنبند و دستبندهای نقره‌ای بین ۸۰۰ تا ۳ هزار و ۵۰۰ بیر (۵ تا ۲۳ دلار) و صلیب‌های نقره‌ای دست‌ساز بسته به وزن و ظرافت، حدود ۱۵۰۰ تا ۷ هزار بیر (حدود ۱۰ تا ۴۵ دلار).

صنایع دستی چوبی، از سوغات مذهبی اتیوپی

صنایع دستی چوبی، از سوغات مذهبی اتیوپی

رایج‌ترین صنایع دستی چوبی در اتیوپی شامل مجسمه‌های چوبی، ماسک‌ها، صلیب‌های منبت‌کاری‌شده و ظروف تزئینی می‌شود. چوب‌های محلی با ابزارهای دستی تراش داده می‌شوند و همین موضوع باعث شده هر قطعه، منحصربه‌فرد باشد.

در شهرهایی مانند لالیبلا و مناطق اطراف دریاچه تانا، منبت‌کاری‌های مذهبی مانند صلیب‌های چوبی شهرت زیادی دارند. این آثار علاوه بر ارزش هنری، برای بسیاری از گردشگران جنبه معنوی و نمادین نیز دارند و به‌عنوان سوغاتی اصیل و ماندگار خریداری می‌شوند.

  • حدود قیمت صنایع دستی چوبی (سال ۲۰۲۶): مجسمه‌ها و اشیای کوچک تزیینی حدود ۳۰۰ تا ۱۲۰۰ بیر (حدود ۲ تا ۸ دلار) و آثار منبت‌کاری‌شده متوسط بین ۱۲۰۰ تا ۴هزار بیر (۸ تا ۲۶ دلار) قیمت دارند.

محصولات چرمی دست‌ساز، باکیفیت و مقرون به صرفه

محصولات چرمی دست‌ساز، باکیفیت و مقرون به صرفه

کیف‌ها، کفش‌ها، کمربندها و اکسسوری‌های چرمی اتیوپی اغلب به‌صورت دست‌ساز و با استفاده از چرم طبیعی تولید می‌شوند. کیفیت بالای چرم و دوخت‌های سنتی، این محصولات را به انتخاب مناسبی برای سوغاتی تبدیل کرده است.

محصولات چرمی اتیوپی علاوه بر زیبایی ظاهری، به‌دلیل قیمت مناسب نسبت به کیفیت، در میان گردشگران محبوبیت زیادی دارند و در بازارهای محلی آدیس‌آبابا و فروشگاه‌های تخصصی چرم به‌وفور یافت می‌شوند.

  • حدود قیمت محصولات چرمی دست‌ساز (سال ۲۰۲۶): کیف پول و اکسسوری‌های کوچک حدود ۴۰۰ تا ۱۵۰۰ بیر (۲.۵ تا ۱۰ دلار)؛ کیف‌های دستی و دوشی بین ۱۵۰۰ تا ۵ هزار بیر (۱۰ تا ۳۳ دلار) و کفش‌های چرمی دست‌دوز حدود ۲ هزار و ۵۰۰ تا ۷ هزار بیر (۱۶ تا ۴۵ دلار)

کندر و صمغ‌های معطر، خوشبوترین سوغاتی اتیوپی

کندر و صمغ‌های معطر اتیوپی قرن‌هاست که در آیین‌های مذهبی، مصارف درمانی سنتی و رسوم عجیب اتیوپی استفاده می‌شوند. رایحه عمیق و ماندگار این صمغ‌ها، برای بسیاری از گردشگران یادآور فضاهای معنوی و آرامش‌بخش اتیوپی است و به همین دلیل، به‌عنوان یکی از سوغاتی‌های اصیل و سبک وزن، محبوبیت بالایی دارد. این محصولات را می‌توان از غرفه‌های ادویه و بخور بازار مرکاتو، بازارهای سنتی هرار و فروشگاه‌های سوغاتی در آدیس آبابا خریداری کرد.

  • حدود قیمت کندر (در سال ۲۰۲۶): این سوغات اتیوپی ۵۰ تا ۳۵۰ بیر (۳۰ سنت تا ۲.۵ دلار) برای بسته‌های ۵۰ تا ۲۰۰ گرم قیمت دارد.

در اتیوپی از کجا سوغاتی بخریم؟

بازارهای محلی و مراکز خرید گوناگونی برای خرید سوغات اتیوپی وجود دارد؛ اما باید بدانید که هنگام خرید، تا می‌توانید باید چانه بزنید و این کار، در فرهنگ خرید در اتیوپی پذیرفته شده است.

در ادامه با مهم‌ترین بازارها و مراکز خرید سوغاتی در اتیوپی آشنا خواهیم شد؛ مکان‌هایی که بازدید از آن‌ها، خود به‌تنهایی یک خاطره فراموش‌نشدنی برای هر گردشگری محسوب می‌شود.

فروشگاه سوغات و هدایای آل این وان

فروشگاه سوغات و هدایای آل این وان

فروشگاه سوغات و هدایای آل (All In One Souvenir & Gift Shop) در خیابان‌ نیجریه در آدیس آبابا قرار دارد؛ جایی که گردشگران می‌توانند خود را در میراث فرهنگی غنی اتیوپی غرق کنند. این فروشگاه جذاب، مجموعه‌ای چشمگیر از اقلام دست‌ساز محلی، جواهرات با طراحی پیچیده، آثار هنری سنتی، پارچه‌های رنگارنگ و سوغاتی‌های اصیلی را عرضه می‌کند که سنت‌های متنوع این کشور را به نمایش می‌گذارد. فضای گرم و دلنشین این فروشگاه، آن را به مکانی ایده‌آل برای مسافرانی تبدیل می‌کند که به دنبال ارتباط با فرهنگ محلی هستند.

بازار شیرو مدا

بازار شیرو مدا

اگر قصد خرید لباس‌های سنتی و پارچه‌های بومی را دارید، می‌توانید به بازار شیرو مدا (Shiro Meda Market) سر بزنید. این بازار در شهر آدیس آبابا، به‌طور تخصصی روی منسوجات اتیوپیایی تمرکز دارد و می‌توانید پارچه‌های شِما (Shema Cloth)، شال‌ها و لباس‌های سنتی را در آن پیدا کنید. وجود خیاطان محلی که سفارش‌ها را در همان‌جا شخصی‌سازی می‌کنند، این بازار را به مقصد خوبی برای خرید پوشاک تبدیل کرده است.

بازارهای اطراف دریاچه تانا

بازارهای اطراف دریاچه تانا

در منطقه دریاچه تانا (Lake Tana) و شهر بحیردار (Bahir Dar)، بازارهایی وجود دارد که به به‌واسطه صنایع‌دستی محلی شهرت یافته‌اند. سبدهای رنگارنگ دست‌بافت، صنایع چوبی و قهوه محلی از مهم‌ترین محصولاتی هستند که می‌توانید از این منطقه خریداری کنید.

شهر قدیمی هرار جوگول

بافت تاریخی شهر هرار (Harar) در منطقه جوگول (Jugol) فضایی کاملاً متفاوت با پایتخت دارد. بازارهای کوچک و محلی این شهر، برای خرید صنایع‌دستی سنتی هراری مانند سبدهای ظریف، شال‌ها و زیورآلات نقره مناسب هستند. معمولا قیمت‌ها در این منطقه نسبت به آدیس آبابا مناسب‌تر بوده و برای خرید اقتصادی گزینه خوبی محسوب می‌شود.

فروشگاه‌های صنایع‌دستی لالیبلا

فروشگاه‌های صنایع‌دستی لالیبلا

پس از بازدید از کلیساهای سنگی لالیبلا (Rock-Hewn Churches of Lalibela)، می‌توانید به فروشگاه‌های کوچک صنایع‌دستی شهر سر بزنید. لالیبلا (Lalibela) به هنر منبت‌کاری چوب شهرت دارد و صلیب‌ها و نمادهای مذهبی دست‌ساز از محبوب‌ترین سوغاتی‌های این منطقه هستند. علاوه بر آن، منسوجات و سایر محصولات دست‌ساز نیز در این فروشگاه‌ها عرضه می‌شوند.

خرید سوغات اتیوپی با بامبو اکوتور

اگر قصد دارید سوغات اصیل و با کیفیت اتیوپی را با اطمینان و آگاهی تهیه کنید و از تک تک لحظات سفر خود نهایت لذت را ببرید، پیشنهاد می‌کنیم به تور اتیوپی بامبو اکوتور بپیوندید. مجموعه ما به‌عنوان مجری تخصصی تورهای گردشگری، با شناخت دقیق از بازارهای محلی و مراکز صنایع‌دستی در جاهای دیدنی اتیوپی، شما را به بهترین مسیرهای خرید در شهرهایی مانند آدیس آبابا، آربامینچ و… هدایت می‌کند. ما همچنین صفر تا صد فرایند دریافت ویزا، رزرو اقامتگاه و… را بر عهده داریم و با ارائه خدمات راهنمایی حرفه‌ای در طول سفر، شرایطی را فراهم کرده‌ایم که شما عزیزان، سفری خاطره‌انگیز و به‌یادماندنی را تجربه کنید.

سوالات متداول درباره سوغات اتیوپی

چه نوع صنایع دستی در اتیوپی برای سوغاتی مناسب است؟

پارچه‌های دست‌بافت، سبدهای بافتنی و مجسمه‌های چوبی

بهترین نوشیدنی سنتی اتیوپی برای سوغاتی چیست؟

تِج (Tej)، شراب عسل سنتی است که طعم خاصی دارد. اما به دلیل مناسب نبودن بسته‌بندی، پیشنهاد نمی‌شود که آن را به عنوان سوغات خریداری کنید.

محبوب‌ترین سوغاتی‌های اتیوپی کدام‌اند؟

دانه‌های قهوه سنتی اتیوپی، منسوجات دست‌بافت مانند شال و روسری، صنایع‌دستی چوبی دست‌ساز، ادویه‌های سنتی اتیوپی مانند بربره و میتمیتا، محصولات چرمی دست‌ساز، سفال و سرامیک‌های سنتی، عسل اتیوپی و محصولات موم زنبورعسل، زیورآلات دست‌ساز شامل گردنبندها و دستبندهای مهره‌ای، و …

بهترین منطقه یا محله برای خرید سوغات در اتیوپی کجاست؟

محله پیاتزا (Piazza) در پایتخت و شهر لالیبلا (Lalibela) در منطقه آمهارا نیز از محبوب‌ترین مناطق برای خرید سوغات محسوب می‌شوند.

قیمت سوغات اتیوپی در مکان‌های توریستی در مقایسه با بازارهای محلی اتیوپی چگونه است؟

قیمت سوغات در مکان‌های توریستی اتیوپی معمولاً بالاتر از بازارهای محلی است. در مقابل، بازارهای محلی عمدتاً به مردم بومی اختصاص دارد و به همین دلیل، قیمت‌ها در آن‌ها مناسب‌تر و اقتصادی‌تر است. بنابراین اگر قصد خرید سوغات با قیمت مناسب‌تر را دارید، بازارهای محلی بهترین گزینه هستند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *